Kwasy tłuszczowe omega-3/omega-6 w zespole nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi. Randomizowana placebo-kontrolowana próba u dzieci i młodzieży.
Mats Johnson, Sven Östlund, Gunnar Fransson, Björn Kadesjö, Christopher Gillberg Journal of Attention Disorders, April 30, 2008, as doi: 10.1177/1087054708316261
Cel badania: Ocena skuteczności suplementacji kwasami tłuszczowymi omega-3/omega-6 (eye q Firmy Equazen) w redukcji kluczowych objawów ADHD w próbie klinicznej u dzieci i młodzieży z rozpoznaniem zespołu ADHD oraz ocena efektu w ściśle zdefiniowanych podgrupach w badanej grupie, w oparciu o szczegółowa diagnozę problemów współwystępujących.
Opis badania: Badanie randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo, trwające sześć miesięcy, z jednostronna zamiana grup po 3 miesiącach. Badanie ukończyło 59 osób z rozpoznaniem zespołu ADHD w wieku 8-18 lat. 78% pacjentów miało zaburzenia współwystępujące (dysleksja, dyspraksja, trudności w uczeniu się definiowane, jako graniczne funkcjonowanie intelektualne wg DSM-IV, objawy ze spektrum autyzmu lub zespół Aspergera, ODD, depresja). W badaniu, jako preparat aktywny wykorzystano eye q, będący kombinacja kwasów omega-3/omega-6 (w dawce 6 kapsułek dziennie, dostarczających 558 mg EPA, 174 mg DHA, 60 mg GLA). Dzieci badano przed rozpoczęciem suplementacji, po 3 miesiącach i po 6 miesiącach od rozpoczęcia badania. Do oceny efektów leczenia użyto m.in. skal ADHD-RS-IV (Du Paul et al., 1998) i CGI. Za pozytywna odpowiedz na leczenie uznano zmniejszenie objawów ADHD o minimum 25% mierzona w skalach ADHD-RS-IV.
Kryteria wyboru: Do badania włączono pacjentów z diagnoza ADHD spełniających kryteria DSM-IV z odchyleniem standardowym co najmniej 1,5 SD ponad normę dla danego wieku.
Kryteria wykluczające: Pacjenci nie mogli być włączeni do badania, jeśli mieli jedno z poniższych rozpoznań: autyzm (aczkolwiek występowanie objawów autystycznych bez spełnienia wszystkich kryteriów koniecznych do rozpoznania zaburzeń autyzmu, zespół Aspergera lub inne zaburzenia ze spektrum autyzmu nie były kryterium wykluczenia), psychoza, choroba dwubiegunowa, upośledzenie umysłowe, padaczka, nadczynność lub niedoczynność tarczycy, inne ciężkie schorzenia, waga poniżej 20 kg, nadużywanie alkoholu lub leków, przyjmowanie leków psychostymulujących w ciągu ostatnich trzech miesięcy, przyjmowanie preparatów zawierających kwasy wielonienasycone omega-3 w ciągu ostatnich trzech miesięcy.
Podsumowanie najistotniejszych wyników badania:
Skale ADHD-RS-IV
Po 3 pierwszych miesiącach suplementacji u 26% pacjentów w grupie przyjmującej eye q odnotowano pozytywna odpowiedz na leczenie ADHD, mierzona jako co najmniej 25% zmniejszenie objawów ADHD w skalach ADHD-RS-IV, w tym 12% odnotowało ponad 50% zmniejszenie objawów. Pod koniec drugiego okresu badania 47% pacjentów przyjmujących eye q przez 3-6 miesięcy uzyskało pozytywna odpowiedz, a 12% pacjentów uzyskało ponad 50% poprawę. Pacjenci przyjmujący eye q przez 6 miesięcy odnotowali większą poprawę, niż pacjenci przyjmujący ten preparat przez 3 miesiące. Analiza podgrup ujawniła, ze lepiej na leczenie reagowali pacjenci z podtypem ADHD z zaburzeniami uwagi (AD), niż z podtypem mieszanym. Responderzy częściej występowali wśród pacjentów z zaburzeniami rozwojowymi, tj. dysleksja, dystrakcja, trudności w uczeniu się i objawy ze spektrum autyzmu.
Skale CGI
W grupie przyjmującej eye q odnotowano wyraźnie lepsze wyniki niż w grupie placebo, przy czym u responderów po pierwszych 3 miesiącach badania odnotowano zmniejszenie objawów ADHD w skali CGI ze średnich bądź znacznych (M=4,6, SD=0,7) do bliskich normie, tj. 2-3 (M=2,6, SD=0,52) oraz z ciężkich (6) do średnich (4). Po 6 miesiącach badania objawy ADHD u wszystkich responderów uległy obniżeniu do poziomów bliskich normie, tj. 1-3 (M=2,4, SD=0,7).
Wnioski
Blisko połowa pacjentów z klinicznym rozpoznaniem zespołu ADHD odpowiedziała pozytywnie na leczenie preparatem eye q przez 3-6 miesięcy zmniejszeniem objawów ADHD mierzonych w skalach ADHD-RS-IV o co najmniej 25%, a 12% pacjentów odpowiedziało na leczenie ponad 50% zmniejszeniem objawów ADHD. Na leczenie lepiej odpowiadali pacjenci z podtypem ADHD z zaburzeniami uwagi niż z podtypem mieszanym. Odnotowano poprawę u pacjentów ze współwystępującymi zaburzeniami: dysleksja, dyspraksja, trudnościami w uczeniu się, objawami ze spektrum autyzmu. Znaczący wzrost liczby pacjentów pozytywnie odpowiadających na leczenie w drugiej czesci badania, jak również większą poprawa uzyskiwana przez pacjentów przyjmujących eye q przez 6 miesięcy w stosunku do pacjentów przyjmujących preparat przez 3 miesiące może sugerować, ze dłuższe stosowanie omega-3/omega-6 daje większe możliwości uzyskania poprawy w ADHD. Jednocześnie niewielka ilość łagodnych działań niepożądanych wskazuje, ze eye q może być bezpiecznym, dobrze tolerowanym preparatem stosowanym w terapii ADHD.
